Tuaia thla
Ziona Zahau
Hriata leh Tuaia chu thian inkawmngeih tak an ni a. Khawilo kal naa inzui chawt thin an ni. Tum khat len deng a lui an kal chu vanduain an tawk ta tlat mai. He an vanduai na hi an khaw ho tan chuan theihnghilh tawhloh tur thil rapthlak lo intanna a ni ta ani.
Khatia luiah len deng a an chhuk thla zel kha lui luang inthennaah an kal hrang a. Lui inpawh na a in tawk leh mai turin an inthen a. Hriata chuan a lui zawh lamah chuan len deng thla zelin lui inpawh leh na pawh chu a thleng thla vat a, lui te lam a kal a ni a. A inthen na hi a lui dung a sei em em lo bawk a. Lui infinnaah chuan a chhuak vat a, chuta a chhuak chu a thianpa nghah pahin mei a zu vang vang a. A thianpa a lochhuk tak mai lo ah chuan lui mawng lam chu a zuk zawh chhunzawm leh a. Mahse kal hla duhloin lui infinna lan theih na ah chuan a thianpa ngaichang pahin a len chu a lo deng a. Ni khawthlangah a her bawih tawh a. Lui dung a thianpa in a zawh tur lah chutia zawh rei ngailo leh li lian deuh pahnih bak awm lo a ni a. Tawh sual a tawk nge thildang buaina tur a hmua a rei ta zawk tih chu a ngaihtuah a. Engpawh nise han pawh chhoh leh phawt mai a thain a hria a. Kal hran rei lutuk kha a fel berlo a ti rilru a ni.
A thianpa lui zawh chu a zawh chho a. Li lian pahnihna zawk,
lui infinna chhak lawk a mi a han thlen chuan a thianpa chu li lai
takah hmai phum zawng a lo lang luau luau chu a han hmu ta mai a. A
thianpa chu tui a tla tih a hriat reng mai. A la dam ang em engmah a
hriat tawhlo. A len chuan a thianpa chu ava khuah a. Muang changin a
hnuk chhuak a. Khawmual a thlen chuan a thianpa chu a enfiah a. A thi
chiang tawh hle tih a hriat a. Lui infinna a thlen lai khan a thianpa
lamah hian chho se chu a han chhan hman maithei, mahse chupawh chu
maithei ringawt a ni.
Ni lah chu a liam tan tawh a. Khawthimin a nan thut a a buailoh nan meipui a chhep a. Rilru buai tak chungin a thianpa ruangchu a kil a. A thianpa ruang tiau pho a amut tir reng chu a paw haw dawn nge zualkoin a han kal ang tih chu a ngaihtuah naah an insual a. A rilru chu a insual nasa khawp mai. Lui dungah tumah an riaklo a. Khawchhung chu mihring awmna hnai ber ani si a. Chumi thleng chuan a puak zawh a inring silo. Tuma awm lohna ram reh a a thianpa amaha han kalsan ngawt kha a dikin a hre bawk silo a.
Chutia rilru buai taka a awm lai chuan a piah ramngaw a tang chuan a thianpa Tuaia ngei mai chu a rawn kal phei ta thauh thauh mai a. A thianpa a hmu chu a hmul thi a ding nghal uai uai a. A thianpa lah chuan mei eng in a chhun loh chinah chuan thut hmun rawn remin, a thianpa chu a hlauhloh nan nelawm taka rawn biak a tum a. "Thianpa, heti hi ka ni ta si a, ka len deng tur kha luiah sumsi ka hmu a, ka sat a, ka sat kha a thilo deuh a. Ka umzui chu ka len lo thlah na chang ka hrelo a, ka sumsi sah ka man buai nen ka len ah chuan ka in tal buai zo a. Tuiah ka tlu sual a. Ka heti ta alawm male" arawn ti siam siam a, a hnuah "Thianpa kha mei kha a thi dawn a nih kha. I hlauh lutuk loh nan thing te fawm la mei te kha chhem hluah rawh" a rawn tih takah chuan mei eng china a tuah theih ang ang chu la khawm in mei pui chu a chhep hluah a. A alh eng a nasat deuhah chuan a ai a hla ami la khawm leh in, a hnu deuhah phei chuan a ngam pa ta deuh a. Hla zawk a mi thing te pawh a va la ngam ta a.
A thianpa lah chuan a awmna atanga hla vaklo ah thawm a lo nei ve chhen zel bawk a. Hmuh theih miahlohin thawm rawn nei se chuan a hlauhawm zual ngei ang. Mahse hmuh theih khawp a fiahin a thla chu a lo din zel a vangin a zia tak a awm zawk ta hialin a hria a. Thingte a fawm zawh chuan meipui bulah bawk chuan ava thu leh a. A thianpa pawh chuan mei eng chhun loh chin atang chuan rawn thlir leh reng in a thusawi lai a chhun zawm leh a. A nupui hnena thu chahte, a fate hnena thuchah te a sawi mawlh mawlh a. Mahse a thianpa thusawi chu arilruah a lut theilo, engtin nge he hmun atang hian ka chhuah anga, engtin nge tanpui tu ka koh ang tih ngawt alo ngaihtuah avangin a thianpa thusawi chu alo ngaihven theilo a ni. A thianpa chuan "Thianpa, hetia awm reng zawng a diklo, tihian min kalsan mai la. Tanpui tu han koh la. Heti hian ka lo awm mai ang, min ngaihtuah reng reng suh" a tih takah chuan chu chu thil dik ber niin a hre ta a. A rang a rangin khaw lam pan chuan a haw a. Darkar hnih zet kal ani si a. A hmanhmawh ngei mai. Chau takin khua chu ahan thleng a, khua a mi ten chanchin an hriat chuan ruang la tur chuan an insiam nghal zung zung a. A tello chuan thil a dik theih siloh avangin ani pawh chu chaw a ei sawk sawk a. Ruang la tur chuan a kal ve leh ta a.
Tlangval tlawmngai te chu lui dungah chuan an ri thla țak țak a. Ruang awmna an thlen dawnah chuan Tuaia aw ngei mai chuan "kha inlo thleng ta maw" thim zing atanga a rawn tih tak phut ah chuan an phu chiang ngei mai. A dawih deuh chu an hmul thi a ding nghal ur ur a. Mei chher in a chhun phak loh chin lam en chuan an meng phawk hra hlawm a.
Ruang hual chuan an ding khawm taih hlawm a, hlang siam a ngai a ni tih an hria a. Hlang siamna tur mau la tur chuan an han che sang sang hlawm a. Ahma a aw an hriat tawh avang khan tumah mahni a kal ngam an awmlo. Sawilo mahse an hlau tih an inhre vek a. A rukin a huai deuh an zui du du hlawm a. Hlang tur mau an sat tan dawn tihah chuan Tuai thla bawk chuan "heta mi hi a tha, hei hi lo sat rawh u" a rawn ti leh lawng lawng zel a. A chang leh a kal fal deuh te chu an banah alo vuan vawt thlawr zel bawk a. Kal hrang ngam leh mau sat ngam an awm lo dawn ta mai a. Hriata thinin a tuar ta lo, "Tuaia hei nangmah buaipuiin hei leh chen kan lo kal a ni a, i haw ve duhlo ami, hetia mi ilo tih buai reng chuan i haw ve theilo ang" a tih ram tak hmakah chuan thawm pawh a reh chhawm ve mai a. Hriata kaih hruaina hnuaiah chuan mau leh thingtuai te satin hlang chu an siam a. Tuaia ruang chu zawn haw tur chuan an siam peih ta vat a.
Hlang zawn tur a țan hmun an siam rem a hlang an chawi kang dawn chiah tihah chuan, Tuaia aw ngei mai chuan "khai aw, i chawi ang ule" thim zing tang chuan a rawn ti leh a. An ral ti leh sawt khawp mai. Ruang an kalpui a. Ruang put an inthlak dawn lai te chuan an hnung lam tang "ka lo pu ve dawn mi niang, ka put hun a ni ve tawh" te a rawn ti leh thin a. Chubakah a hnung ber a kal techu tui ten alo theh a. An chawn te a vawn sak thut thut zel bawk a. Hnung dawl ngam pawh an awm talo. Hriata bawk chuan hnung a dawl leh a. Hnung lamah chuan Tuaia thlarau chu a reh hmak a. Mahse, an hmalamah a han "hei ha" leh ta dup dup a. A chang leh kawng sir a hming te chu a rawn nam awn vak zel bawk a. Zun cheh zawih zawih khawp a hlau pawh an awm hial a ni. Khaw dai lungdawh an thlen chuan a thawm zawng zawng chu a reh hmak mai a. Buaina awmloin khua chu an lut thei ta a. Khua an luh chuan ar khuan hmasa an khuang tan tawh a. Khaw daiah chuan sihalin u chungin khua an hel a. Khaw chhung lamah erawh thil dang lam a awmlo.
Tluang tak maiin Tuaia chu an vui liam a. Khawharin riak tur tlangval ho pawn an huphurh teh lul nen thawm engmah hre lo in zan thum chu an hmang ral ta. Eng an ti dawn lo a niang an ti hman tawh a. Mahse, a zan li naah chuan zanlai an muttui lai tak mai chuan chhuat awng atang an awngphah chu rawn pawt tu a awm ta tlat mai a. A pawt tu a chak bawk a, mi pahnih awng phah chu inhnuai lamah a pawt tla ta daih mai a. Thim thamah chuan an thawm țak țak a. Meichher an chhi a. Awngphah chu an zuk chhar a. An boruak chu a nuamlo sawt hle mai. Chuta tang chuan zantin mai chu chi hrang hrang in buaina an tawk chho a.
A chang leh tlangval mutui lai te chu tuiin alo theh harh a. A chang leh a bawh bet tlat a. A chet dan lah chu a nasa telh telh a. Zan laiah te hian inhnuaiah chuan a rawn tap a, a kal kual a. A chang leh thinrim em em mai hian a rawn rum nghut nghut a. A inhro sa a. Inte chu a sawi chiam zel bawk a. A chang leh kawmthlang hnim bukah chuan a tawm a. A sawi hriat si loh hian a tawng chiam zel bawk a. A enga mah chu ngai a neih theih chi a nilo. Tlangval zan zung lei thil a lo vawm a chin avang chuan tumah zanlaia zung ngam pawh an awm tawhlo hial a. Tlangval ho pawh chu riak rei ngamlo an tam in an inthiar chhuak vat hlawm reng a ni.
Chutah khaw chhungah a rawn che tan a, zanlaia thang harhin tapchhak a Tuaia lo thu khar mai an hmu ta zauh zauh a. Khawlai leng haw in kawngkhar an hawn rual a Tuaia'n 'ilo haw tawh a ni maw?' ti a inchhung atanga alo chhawn an awm ta fo mai bawk a. Chumai niloin ar zanlaia mangang a rak thawm leh ar chhiar a ar lu lo inherh bung a awm ta fo mai bawk a. Nu zan zungin Tuaian leikapui hnuai atanga alo enkar mai hmu an awm ta fo mai bawk a. A tu mai pawh chuan an hlau em em vek a. Khawthim tur hi an huphurh ngawih ngawih vek mai a ni.
An khaw upa ho chuan tih tawp dan tur an sawi khawm ngial a. A tawpah chuan pi leh pute lo chin thin dan angin Tuaia te tukverh ah chuan silai vawi thum kap ila a reh mahna tiin an rawt a. Silai chu vawi thum an tukverh ah chuan an kap chhuak ta a. Chuta chin chu Tuaia thlarau hmuh tura awm tawhlo a, ar lubung an awm tawhlo a, zanlai a leng haw lo chhawn ngawt tu leh tapchhak a thu reng hmuh tur an awm talo.
Hriata leh Tuaia chu thian inkawmngeih tak an ni a. Khawilo kal naa inzui chawt thin an ni. Tum khat len deng a lui an kal chu vanduain an tawk ta tlat mai. He an vanduai na hi an khaw ho tan chuan theihnghilh tawhloh tur thil rapthlak lo intanna a ni ta ani.
Khatia luiah len deng a an chhuk thla zel kha lui luang inthennaah an kal hrang a. Lui inpawh na a in tawk leh mai turin an inthen a. Hriata chuan a lui zawh lamah chuan len deng thla zelin lui inpawh leh na pawh chu a thleng thla vat a, lui te lam a kal a ni a. A inthen na hi a lui dung a sei em em lo bawk a. Lui infinnaah chuan a chhuak vat a, chuta a chhuak chu a thianpa nghah pahin mei a zu vang vang a. A thianpa a lochhuk tak mai lo ah chuan lui mawng lam chu a zuk zawh chhunzawm leh a. Mahse kal hla duhloin lui infinna lan theih na ah chuan a thianpa ngaichang pahin a len chu a lo deng a. Ni khawthlangah a her bawih tawh a. Lui dung a thianpa in a zawh tur lah chutia zawh rei ngailo leh li lian deuh pahnih bak awm lo a ni a. Tawh sual a tawk nge thildang buaina tur a hmua a rei ta zawk tih chu a ngaihtuah a. Engpawh nise han pawh chhoh leh phawt mai a thain a hria a. Kal hran rei lutuk kha a fel berlo a ti rilru a ni.
Ni lah chu a liam tan tawh a. Khawthimin a nan thut a a buailoh nan meipui a chhep a. Rilru buai tak chungin a thianpa ruangchu a kil a. A thianpa ruang tiau pho a amut tir reng chu a paw haw dawn nge zualkoin a han kal ang tih chu a ngaihtuah naah an insual a. A rilru chu a insual nasa khawp mai. Lui dungah tumah an riaklo a. Khawchhung chu mihring awmna hnai ber ani si a. Chumi thleng chuan a puak zawh a inring silo. Tuma awm lohna ram reh a a thianpa amaha han kalsan ngawt kha a dikin a hre bawk silo a.
Chutia rilru buai taka a awm lai chuan a piah ramngaw a tang chuan a thianpa Tuaia ngei mai chu a rawn kal phei ta thauh thauh mai a. A thianpa a hmu chu a hmul thi a ding nghal uai uai a. A thianpa lah chuan mei eng in a chhun loh chinah chuan thut hmun rawn remin, a thianpa chu a hlauhloh nan nelawm taka rawn biak a tum a. "Thianpa, heti hi ka ni ta si a, ka len deng tur kha luiah sumsi ka hmu a, ka sat a, ka sat kha a thilo deuh a. Ka umzui chu ka len lo thlah na chang ka hrelo a, ka sumsi sah ka man buai nen ka len ah chuan ka in tal buai zo a. Tuiah ka tlu sual a. Ka heti ta alawm male" arawn ti siam siam a, a hnuah "Thianpa kha mei kha a thi dawn a nih kha. I hlauh lutuk loh nan thing te fawm la mei te kha chhem hluah rawh" a rawn tih takah chuan mei eng china a tuah theih ang ang chu la khawm in mei pui chu a chhep hluah a. A alh eng a nasat deuhah chuan a ai a hla ami la khawm leh in, a hnu deuhah phei chuan a ngam pa ta deuh a. Hla zawk a mi thing te pawh a va la ngam ta a.
A thianpa lah chuan a awmna atanga hla vaklo ah thawm a lo nei ve chhen zel bawk a. Hmuh theih miahlohin thawm rawn nei se chuan a hlauhawm zual ngei ang. Mahse hmuh theih khawp a fiahin a thla chu a lo din zel a vangin a zia tak a awm zawk ta hialin a hria a. Thingte a fawm zawh chuan meipui bulah bawk chuan ava thu leh a. A thianpa pawh chuan mei eng chhun loh chin atang chuan rawn thlir leh reng in a thusawi lai a chhun zawm leh a. A nupui hnena thu chahte, a fate hnena thuchah te a sawi mawlh mawlh a. Mahse a thianpa thusawi chu arilruah a lut theilo, engtin nge he hmun atang hian ka chhuah anga, engtin nge tanpui tu ka koh ang tih ngawt alo ngaihtuah avangin a thianpa thusawi chu alo ngaihven theilo a ni. A thianpa chuan "Thianpa, hetia awm reng zawng a diklo, tihian min kalsan mai la. Tanpui tu han koh la. Heti hian ka lo awm mai ang, min ngaihtuah reng reng suh" a tih takah chuan chu chu thil dik ber niin a hre ta a. A rang a rangin khaw lam pan chuan a haw a. Darkar hnih zet kal ani si a. A hmanhmawh ngei mai. Chau takin khua chu ahan thleng a, khua a mi ten chanchin an hriat chuan ruang la tur chuan an insiam nghal zung zung a. A tello chuan thil a dik theih siloh avangin ani pawh chu chaw a ei sawk sawk a. Ruang la tur chuan a kal ve leh ta a.
Tlangval tlawmngai te chu lui dungah chuan an ri thla țak țak a. Ruang awmna an thlen dawnah chuan Tuaia aw ngei mai chuan "kha inlo thleng ta maw" thim zing atanga a rawn tih tak phut ah chuan an phu chiang ngei mai. A dawih deuh chu an hmul thi a ding nghal ur ur a. Mei chher in a chhun phak loh chin lam en chuan an meng phawk hra hlawm a.
Ruang hual chuan an ding khawm taih hlawm a, hlang siam a ngai a ni tih an hria a. Hlang siamna tur mau la tur chuan an han che sang sang hlawm a. Ahma a aw an hriat tawh avang khan tumah mahni a kal ngam an awmlo. Sawilo mahse an hlau tih an inhre vek a. A rukin a huai deuh an zui du du hlawm a. Hlang tur mau an sat tan dawn tihah chuan Tuai thla bawk chuan "heta mi hi a tha, hei hi lo sat rawh u" a rawn ti leh lawng lawng zel a. A chang leh a kal fal deuh te chu an banah alo vuan vawt thlawr zel bawk a. Kal hrang ngam leh mau sat ngam an awm lo dawn ta mai a. Hriata thinin a tuar ta lo, "Tuaia hei nangmah buaipuiin hei leh chen kan lo kal a ni a, i haw ve duhlo ami, hetia mi ilo tih buai reng chuan i haw ve theilo ang" a tih ram tak hmakah chuan thawm pawh a reh chhawm ve mai a. Hriata kaih hruaina hnuaiah chuan mau leh thingtuai te satin hlang chu an siam a. Tuaia ruang chu zawn haw tur chuan an siam peih ta vat a.
Hlang zawn tur a țan hmun an siam rem a hlang an chawi kang dawn chiah tihah chuan, Tuaia aw ngei mai chuan "khai aw, i chawi ang ule" thim zing tang chuan a rawn ti leh a. An ral ti leh sawt khawp mai. Ruang an kalpui a. Ruang put an inthlak dawn lai te chuan an hnung lam tang "ka lo pu ve dawn mi niang, ka put hun a ni ve tawh" te a rawn ti leh thin a. Chubakah a hnung ber a kal techu tui ten alo theh a. An chawn te a vawn sak thut thut zel bawk a. Hnung dawl ngam pawh an awm talo. Hriata bawk chuan hnung a dawl leh a. Hnung lamah chuan Tuaia thlarau chu a reh hmak a. Mahse, an hmalamah a han "hei ha" leh ta dup dup a. A chang leh kawng sir a hming te chu a rawn nam awn vak zel bawk a. Zun cheh zawih zawih khawp a hlau pawh an awm hial a ni. Khaw dai lungdawh an thlen chuan a thawm zawng zawng chu a reh hmak mai a. Buaina awmloin khua chu an lut thei ta a. Khua an luh chuan ar khuan hmasa an khuang tan tawh a. Khaw daiah chuan sihalin u chungin khua an hel a. Khaw chhung lamah erawh thil dang lam a awmlo.
Tluang tak maiin Tuaia chu an vui liam a. Khawharin riak tur tlangval ho pawn an huphurh teh lul nen thawm engmah hre lo in zan thum chu an hmang ral ta. Eng an ti dawn lo a niang an ti hman tawh a. Mahse, a zan li naah chuan zanlai an muttui lai tak mai chuan chhuat awng atang an awngphah chu rawn pawt tu a awm ta tlat mai a. A pawt tu a chak bawk a, mi pahnih awng phah chu inhnuai lamah a pawt tla ta daih mai a. Thim thamah chuan an thawm țak țak a. Meichher an chhi a. Awngphah chu an zuk chhar a. An boruak chu a nuamlo sawt hle mai. Chuta tang chuan zantin mai chu chi hrang hrang in buaina an tawk chho a.
A chang leh tlangval mutui lai te chu tuiin alo theh harh a. A chang leh a bawh bet tlat a. A chet dan lah chu a nasa telh telh a. Zan laiah te hian inhnuaiah chuan a rawn tap a, a kal kual a. A chang leh thinrim em em mai hian a rawn rum nghut nghut a. A inhro sa a. Inte chu a sawi chiam zel bawk a. A chang leh kawmthlang hnim bukah chuan a tawm a. A sawi hriat si loh hian a tawng chiam zel bawk a. A enga mah chu ngai a neih theih chi a nilo. Tlangval zan zung lei thil a lo vawm a chin avang chuan tumah zanlaia zung ngam pawh an awm tawhlo hial a. Tlangval ho pawh chu riak rei ngamlo an tam in an inthiar chhuak vat hlawm reng a ni.
Chutah khaw chhungah a rawn che tan a, zanlaia thang harhin tapchhak a Tuaia lo thu khar mai an hmu ta zauh zauh a. Khawlai leng haw in kawngkhar an hawn rual a Tuaia'n 'ilo haw tawh a ni maw?' ti a inchhung atanga alo chhawn an awm ta fo mai bawk a. Chumai niloin ar zanlaia mangang a rak thawm leh ar chhiar a ar lu lo inherh bung a awm ta fo mai bawk a. Nu zan zungin Tuaian leikapui hnuai atanga alo enkar mai hmu an awm ta fo mai bawk a. A tu mai pawh chuan an hlau em em vek a. Khawthim tur hi an huphurh ngawih ngawih vek mai a ni.
An khaw upa ho chuan tih tawp dan tur an sawi khawm ngial a. A tawpah chuan pi leh pute lo chin thin dan angin Tuaia te tukverh ah chuan silai vawi thum kap ila a reh mahna tiin an rawt a. Silai chu vawi thum an tukverh ah chuan an kap chhuak ta a. Chuta chin chu Tuaia thlarau hmuh tura awm tawhlo a, ar lubung an awm tawhlo a, zanlai a leng haw lo chhawn ngawt tu leh tapchhak a thu reng hmuh tur an awm talo.
No comments